2 Ağustos 2012 Perşembe

AK Parti'de Çatırdamanın Resmi(yeti)


Blogumdan, sosyal ağlarımdan takip edenler bilirler herhangi bir siyasi partiye mensubiyetim ya da sempatim olmadığını. Bunun yanında başarılı siyasetçileri ve başarılı partilerin politikalarını övmekten, savunmaktan kaçınmam. Son 10 yılın siyasetinin hakim gücü AK Parti ve doğal olarak bu hakimiyete sebep etkili bir lider ve etkin parti politikaları söz konusu. Baskın ve alternatifsiz olan AK Parti, siyasetin tek belirleyicisi durumda. Gündemi belirleme gücünün yanında, geleceği de tasavvur ediyor.
                                                                                                                                                                     
Yakın zamanda HAS Parti Genel Başkanı Numan Kurtulmuş ile yaptığı görüşmenin ardından HAS Parti'nin AK Parti'ye geçişi de bu gelecek tasavvurunun sonuçlarından bir tanesi. Merak edilen, Başbakan Erdoğan sonrası partinin alacağı şekil. Kurtulmuş'un transferi parti içi dengelere yönelik hamle olarak görülebilir pekala. Böylesi güçlü bir organizasyonda elbette kendi planları olan isimler de mevcut. Bu doğal da; bir koltuk boşaldığında ona taliplerin çıkması normal.
                                                                                                                                                                   
Benim bu yazımda değineceğim husus ise bir başka. Şöyle bir medya arşivlerini taradığınızda çok değil bir yıl öncesine kadar Türkiye'nin ekonomik ve demokratik dönüşümünün başarılarını anlatan haberleri göreceksiniz. Yargı reformu, azınlık hakları, sivil-asker ilişkileri, Batı'nın krizle meşgul olduğu bir dönemde büyüyen milli gelir, sosyal güvenlik reformu, enflasyonla mücadele ile gerçekleşen ekonomik başarılar ve Alevi-Kürt açılımları ile gerçekleşen adımlar Türkiye'yi bölgenin ve İslam dünyasının yıldızı yapıyordu.
                                                                                                                                                                   
Geldiğimiz noktada ise AK Parti; reformlara fren yapıp, vesayet düzeninin bürokrasiye sağladığı ayrıcalıkların tadını çıkararak gücünü pekiştiriyor. Foreign Affairs dergisindeki 'Türk Paradoksu' adlı makalede Michael J. Koplow ve Steven A. Cook, AK Parti'nin mevcut halini şöyle tanımlıyor: " AKP hem demokrasiyi kucaklıyor, hem de kötüye kullanıyor..." Bir yandan bireysel, dinsel, ekonomik özgürlük alanlarını genişletirken, öte yandan da açık toplumu kısıtlıyor. Bu 'Türk Paradoksu' tanımına içeriden bir tanımı (daha doğrusu açıklamayı) da Şahin Alpay yapıyor:                                                                                                                                                                              


Birçok etkenden söz edilebilir, ama başta gelenleri şunlar olabilir: Birinci olarak, AKP bir yüzüyle İslami Kemalist" olduğu, yani bir yanıyla Kemalizm'e bağlı olduğu söylenebilir. Zira İttihatçı-Kemalist, devletçi-milliyetçi-laikçi endoktrinasyon (beyin yıkama) Müslüman Demokrat akım üzerinde de derin izler bırakmıştır. Bu izler yalnızca AKP'de değil, Türkiye'nin devletçi-milliyetçi sosyalistlerinde, laikçi liberallerinde ve laikçi-milliyetçi Kürtlerinde de görülebilir. (Bkz. "AKP İslami Kemalist midir?" 26 Ocak ve "İslami Kemalizm'in Kökleri Nerede? 19 Nisan başlıklı yazılarım.)
                                                                                                                                                                    
İkinci olarak, denebilir ki AKP yönetimi bürokratik vesayet düzenini yeterince denetimi altına aldığına hükmettiği için, iktidarını sürdürmek amacıyla eski düzenin hâkimleriyle üstü örtülü bir anlaşmaya yönelmiş; darbeciler TSK saflarından temizlendikten sonra, siyasete müdahale edilmesinin askeriyeyi yıprattığına ve profesyonel görevlerini aksattığına inanan komutanlarla "birlikte yaşama" kararına varmıştır. Şimdilerde TSK siyasetten uzak durmaya, hükümet de askerin işine karışmamaya çalışmaktadır. (Uludere bombalamasının ve Suriye açıklarında düşürülen uçak olayının, hükümetin tanıdığı yetkiler çerçevesinde TSK'nın inisiyatifiyle gerçekleşmiş operasyonlar olabileceğine dair kuşkular artmakta.)
                                                                                                                                                                       
Üçüncü olarak, Başbakan Erdoğan'ın 2014'te, tercihan anayasaya girecek yarı-başkanlık sistemiyle, olmazsa bugünkü yetkileriyle Cumhurbaşkanı seçilmek üzerine kurduğu strateji üzerinde durulabilir. Bunun için AKP hükümeti, generallerle "birlikte yaşama" dengelerini bozacak işler (reformlar) yapmaktan kaçınıyor olabilir.
                                                                                                                                                                      
Pek tabi bu paradoksun ortaya çıkma nedeni de AK Parti. Başbakan Erdoğan'ın 'çıraklık-kalfalık-ustalık' olarak tanımladığı her bir dönemim kendi içinde koşulları vardı. Bütün bu meşakkatli yolculuk son bir yılda AK Parti'de yerini rahatlığa bırakmış durumda. Demokratlıktan muhafazakarlığa kayış söz konusu. Kürt ve Alevi açılımlarının yerine 7 aydır aydınlatılamayan Uludere'yi; kürtajı, Yargıtay'ın cemevi kararını; Hazine'nin Mor Gabriel manastırına el koymasını; yargı reformu yerine demokratikleşme açısından kritik Ergenekon davaları dahil birçok konuda yargıya yapılan müdahaleleri, Büşra Ersanlı olayını ve medyadaki sancıları konuşuyoruz. Vaziyet böyle olunca dünya medyasına da bu olumsuz hava yansıyor. Bazen eleştiriler abartılı ve haksız olsa da genele bakıldığında olumsuz hava çok belirgin.
                                                                                                             
Geçirilen bu zaman içerisinde kaçırılan önemli lüksler de söz konusu. Özellikle dış politikada atılan adımlara bağlı olarak. Bunların başında Batı ve Doğu ile aynı anda ilişkileri geliştirme fırsatı geliyor. AB ilişkilerindeki gelişim, İKÖ'nün başına Ekmeleddin İhsanoğlu'nun gelişi, Irak savaşına rağmen ABD ile gelişen ilişkiler, Suriye ve İran ile yürütülen sıkı ilişkilerimiz dikkat çekiciydi. Bütün bu geniş ağ sayesinde Doğu'dan kopmadan Batı ile ilişkiler sürdürülürken, İslam dünyasının da yıldızı bir Türkiye ortaya çıkmaktaydı. Geldiğimiz noktada ise (özellikle nükleer bazlı) Tahran ekseninde gelişen can sıkıcı olaylar Türkiye'yi zora soktu. Hali hazırda da Türkiye; İran, ABD ve NATO ile ilişkileri bir arada 'zorla' eskisi gibi yürütmeye çalışıyor. 
                                                                                                             
Bir diğer artı hem Araplar hem de İsrail ile yürütülen iyi ilişkilerdi. Her iki tarafında kazançlı çıktığı bir diyalog, işbirliği süreci söz konusu idi. Bu sayede Filistin-İsrail, Suriye-İsrail ilişkilerinde de Türkiye'nin konumu güçlenmişti. Ama önce Olmert'in Gazze saldırısı, sonra 'One Minute' ve ardından Mavi Marmara ile bütün bu ilişkiler terse döndü. 
                                                                                                             
Türkiye'yi kazançlı ve güçlü kılan bir diğer lüks ise 'Arap Baharı' sürecinin başlamasına kadar olan zamanda Ortadoğu'daki hakimiyeti. Rejimler ile halk arasında bir tercih yapmak zorunda kalmadan ilişkilerini geliştirirken (Mübarek'ten Esad'a kadar), diğer yandan da halklar nezdinde ekonomik başarıları, demokratik dönüşümü, Batı'da ve Doğu'da saygı uyandıran proaktif politikaları ile model olarak görülüyordu. Ama Arap Baharı süreci Türkiye'nin elindeki bu lüksü ortadan kaldırdı. O otokratik rejimlerin liderlerinden eser kalmadı. Türkiye, özgürlük isteyen rejimlerin halklarından taraf oldu. Bugün Suriye ve daha birçok ülkede yaşanan değişim, kriz biraz da bu süreçlerin eseridir. 
                                                                                                             
Bütün bu lükslerin ortadan kalkmasının yanında, içeride de demokratik olmaktan uzaklaşıp muhafazakar kimliğinin dokularıyla hareket etmek AK Parti'yi sıkıntılı bir sürece doğru sürüklemektedir. Pek tabi güçlü olduğu zamanda böylesi bir sıkıntıyı yaşaması ya da lideri tarafından (özellikle parti içi çekişmelere) buna izin verilmesi seçim zamanında gerçekleşmesinden daha makbul. Sakin ve daha güçlü olduğu bu dönemde hem içeride hem dışarıda kimin eteğinde taş varsa dökülecek. 
                                                                                                             
12 Haziran seçimlerinden önce Başbakan Erdoğan, "12 saat sonrasını göremeyen Türkiye'nin 12 yıl sonrasını görebildiğini" hatırlatmış ve AK Parti'nin 'seçim beyannamesini' açıklamıştı. Seçmene verilen taahhütler 6 başlıktan oluşuyordu: "İleri demokrasi, büyük ekonomi, güçlü toplum, yaşanabilir çevre, marka şehirler, lider ülke."
                                                                                                             
Bu 6 başlık özellikle son bir yıl içindeki uygulamalar ile derinlemesine analiz edildiğinde, AK Parti'de çatırdamanın resmi(yeti) de görülecektir. 
                                                                                                          

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Twitter

Google+ Followers

Videolarım